احمد مجاهد

مقدمه 22

جوحى ( فارسى )

قادم قزوينى كاتب ( نويسنده ) چنين مىآورد : « علىّ بن محمّد بن قادم القزوينىّ الكاتب ، له يد فى الكتابة . و ذكر الامام أبو القاسم بن حبيب المفسر أنّ عليّا هاذا ، أنشد : عذّ لونى على الحماقة جهلا * و هى من عقلهم ألذّ و أحلا لو لقوا ما لقيت من حرفة العلم * ليساروا الى الجهالة رسلا و لقد قلت حين اغروا بلؤمى * أيّها اللّائمون فى الحمق : مهلا حمقى قائم به قوت عيالى * و يموتون ان تعاقلت جهلا يعنى : علىّ بن محمّد بن قادم قزوينى كاتب ، او را دستى در كتابت بود . امام ابو القاسم بن حبيب مفسّر آورده است كه اين على سروده است : از روى نادانى مرا بر حماقت سرزنش كردند / در حالى كه آن حماقت از عقل ايشان لذيذتر و شيرين‌تر است . اگر آنچه را كه من از حرفهء علم ديدم ايشان مىديدند / هر آينه به سوى جهالت به راهوارى مىرفتند . هنگامى كه مرا به فرومايگيم تحريك كردند ، گفتم / اى سرزنش كنندگان در حماقت : آهسته . قوت عيال من به حماقت من قائم است / و اگر عقل بورزم ، آن‌ها از جهالت خواهند مرد . ( التّدوين فى ذكر أخبار علماء قزوين ، ج 3 ص 414 - 415 ؛ عقلاء المجانين ، ص 41 ، 81 ) . ابو العلاء معرّى هم در سقط الزّند مىگويد : و لمّا رأيت الجهل فى النّاس فاشيا * تجاهلت حتّى ظنّ أنّى جاهل يعنى : و زمانى كه ديدم نادانى در ميان مردم شايع و گسترده است / من هم خودم را به نادانى زدم تا جايى كه گمان كرد كه من نادانم . مدايح نگار تفرشى نيز در ملستان ، ص 60 ، به مانند آن مىآورد : « حكايت - يكى از عقلاى ظريف كه با من در همه فن حريف بود شنيدم خود را به لباس حماقت جلوه داده و ديگر سخن به حذاقت نگويد . از عقل و فراست و فهم و كياست او مستعبد شمردم كه به چنين امرى ارتكاب جويد .